مراقبتهای بعد از تعویض مفصل زانو جزو عواملی است که بر نتیجه عمل تاثیر زیادی دارد. به همین علت شناخت و نحوه انجام این مراقبتها جزو نکاتی است که تمامی افرادی که عمل تعویض مفصل زانو انجام دادهاند باید از آن آگاهی داشته باشند. طی این عمل یک مفصل مصنوعی جایگزین مفصل آسیبدیده میشود و پس از عمل بیمار دوره نقاهت حدودا ۶ هفتهای خواهد داشت و در این مدت باید مراقبتهای لازم را انجام دهد. بیشتر این مراقبتها برای جلوگیری از وارد شدن فشار بر زانو است و به فرد کمک میکند که سریعتر به روال عادی زندگی خود بازگردد.
نکات مراقبتی بعد از تعویض مفصل زانو
پس از انجام عمل فرد مدت کوتاهی را تا زمانی که قادر باشد به تنهایی از تخت خارج شود و درد ناشی از جراحی تا حد زیادی کاهش یابد در بیمارستان بستری میشود. بیمار طی زمانی که بستری است باید تحت برخی مراقبتهای اولیه باشد.
از جمله این مراقبتها میتوان به مراقبت از محل جراحی، پیشگیری از بروز عفونت و انجام تمرینات و حرکات خاص برای بهبود عضلات اشاره کرد. علاوه بر آن لازم است تا بعد از مرخصی هم از بیمارستان نیز باید برخی دستورالعملهای مراقبتی پساعملی را رعایت کند تا به بهبودی کامل برسد از مهم ترین آن ها عبارتند از:
✳️ استفاده از وسایل کمکی
راه رفتن بعد از جراحی تعویض مفصل زانو در روزهای اول کمی دشوار است و باعث وارد شدن فشار بر زانو شده و در نتیجه منجر به تورم و درد میشود. توصیه میشود بیمار پس از استراحت، مسافت کوتاهی را با استفاده از وسایل کمکی نظیر عصا و واکر راه برود.
همچنین توجه به خم کردن و تا کردن پاها حین راه رفتن با عصا و یا واکر نیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است، از همین رو از ایجاد فشار به زانو ها اجتناب کنید از همین رو انجام برخی حرکات سبک در پا باعث تقویت انعطافپذیری پا خواهد شد علاوه بر آن استفاده از سایر وسایل کمکی در بهبودی نقش بسزایی دارد و برای انجام برخی کارهای روزمره مثل استفاده از سرویس بهداشتی بسیار کمک کننده است.
✳️ تغذیه مناسب
رعایت رژیم غذایی بعد از تعویض مفصل زانو، تاثیر زیادی در ترمیم استخوانها و بهبود آنها دارد. بدن در دوران نقاهت نیاز به تغذیه موادمعدنی دارد. استفاده از لبنیات، میوه و سبزیجات، انواع گوشت قرمز و سفید باعث شده تا بدن پروتئین لازم و کافی را جذب کند از همه مهم تر روند بهبودی رو هم سرعت می بخشد.
دقت داشته باشید که شیر و پنیر و… دارای کلسیم است و جزء مواد غذایی ضروری برای استحکام استخوان ها به شمار می رود؛ همچنین مصرف مواد خوراکی فیبردار مثل حبوبات، آلو و جوی دوسر برای جلوگیری از برخی عارضهها از جمله یبوست بعد از عمل مفید است. بتاکاروتن، آهن و زینک و… از دیگر مواردی هستند که مصرف آنها پس از عمل به بهبودی کامل کمک میکند و باعث افزایش استحکام استخوان میشود البته در مورد تمامی موارد ذکر شده حتما با بهترین متخصص ارتوپدی در رشت مشورت نمایید.
✳️ حفظ وزن
یکی از دلایل وارد شدن فشار بر زانو، وزن زیاد است که می تواند در فرسوده شدن مفصل بسیار موثر باشد. از دیگر عوارض داشتن وزن زیاد، کاهش ماندگاری تاثیر عمل تعویض مفصل زانو است. همچنین احتمال بروز عوارض بعد از عمل با وزن بیمار رابطه مستقیم دارد و به طولانی شدن دوران نقاهت میانجامد پس با توجه به اهمیت این موضوع کنترل وزن در دریافت نتیجه مطلوب و افزایش سلامتی نقش بسزایی دارد.
✳️ عدم انجام فعالیت سنگین
انجام فعالیتهای سنگین مثل ورزشهایی از جمله بسکتبال، پریدن و دویدن پس از تعویض مفصل زانو ممنوع است؛ زیرا باعث میشود بر زانو و پا فشار وارد شود. بلند کردن اشیا سنگین نیز از جمله فعالیتهای سنگینی است که تاثیر مخربی بر نتیجه عمل دارد.
✳️ مصرف داروها
در مواردی پزشک بعد از عمل برخی داروها از جمله رقیق کننده خون را تجویز میکند تا از لخته شدن خون جلوگیری شود البته توجه داشته باشید که مصرف داروها تحت نظر پزشک باید مصرف شوند تا در روند بهبودی باعث ایجاد اختلال نشود.
بیشتر بخوانید: خوابیدن بعد از تعویض مفصل زانو
اهمیت رعایت مراقبتهای بعد از تعویض مفصل زانو
رعایت مراقبتها بعد از تعویض مفصل زانو اهمیت بالایی دارند؛ زیرا علاوه بر اینکه در بهبود بیماری تاثیر دارد، از بروز عوارض پس از عمل نیز جلوگیری میکند. انجام مراقبتها حین راه رفتن، پوشیدن لباس، نشستن بیمار، انجام فعالیتهای روزانه فرد از جمله حمام و دوش گرفتن و پیادهروی باعث میشود زانو تحت فشار قرار نگیرد و آسیبی به آن وارد نشود. وارد شدن فشار به پا باعث میشود نتیجه مطلوب مورد انتظار از عمل را تجربه نکنیم.
سوالات متداول مراقبتهای بعد از تعویض مفصل زانو
پس از عمل، عدم ثبات مفصلی که باعث ایجاد درد و ناتوانی در راه رفتن میشود، احتمال خونریزی و یا در مقابل لخته شدن خون وجود دارد. عفونت نیز از دیگر عوارض پیشبینی نشده است که در صورت انجام ندادن صحیح مراقبتها احتمال بروز آن وجود دارد.
در حالت عادی ۶ هفته زمان میبرد تا روند بهبودی بعد از تعویض مفصل زانو طی شود. انجام مراقبتها در طول دوران نقاهت به بهبودی تسریع بخشیده و باعث جوابگیری بهتری از عمل میشود.
وسایل خانه و مبلمان را طوری بچینید که امکان راه رفتن با واکر در خانه وجود داشته باشد. همچنین وسایل مورد استفاده را نزدیک خود داشته باشید تا زیاد جابهجا نشوید. فرشهایی که لیز میخورند را پهن نکنید. همچنین مبل یا صندلی که روی آن مینشینید مناسب باشد.
در نهایت….
انجام مراقبتها بعد از عمل تعویض مفصل زانو منجر به تسریع روند بهبودی استخوان ها شده و از بروز هر گونه عوارض جدی بعد از عمل می تواند پیشگیری کند. این مراقبتها میتواند شامل برخی اقدامات حین بستری بودن در بیمارستان و یا در زمان استراحت در خانه باشد، همچنین تغذیه مناسب باعث میشود تا بدن پروتئینها و ویتامینهای لازمی که برای ترمیم استخوانها نیاز دارد را تامین کند. انجام تمامی اقدامات گفته شده از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا در صورت عدم رعایت آنها عوارض احتمالی مثل عفونت محل زخم، لخته شدن خون، تورم و درد زیاد و آسیب وارد شدن به مفصل رخ میدهد.