جراحی تعویض مفصل زانو یکی از روشهای پیشرفته و مؤثر در درمان دردهای شدید و مزمن زانو است که در بیماران مبتلا به آرتروز پیشرفته یا آسیبهای شدید مفصلی انجام میشود. این جراحی با هدف کاهش درد، بهبود حرکت و افزایش کیفیت زندگی بیمار انجام میگیرد و به عنوان یک گزینه نهایی پس از ناکامی درمانهای غیرجراحی مطرح میشود.

مهم ترین علت جراحی تعویض مفصل زانو
مهمترین علت انجام جراحی تعویض مفصل زانو، آرتروز پیشرفته یا تخریب شدید مفصل زانو است که منجر به درد مداوم، محدودیت حرکت و کاهش کیفیت زندگی فرد میشود. وقتی درمانهای غیرجراحی مانند دارو، فیزیوتراپی یا تزریق مؤثر نباشند، جراحی به عنوان راهحل نهایی در نظر گرفته میشود. از دگیر دلایل شایع این عمل به شرح زیر است:
- آرتروز (استئوآرتریت) شایعترین علت؛ فرسایش تدریجی غضروف مفصل به دلیل افزایش سن یا استفاده بیش از حد مفصل اتس.
- آرتریت روماتوئید که بیماری التهابی مزمن بوده و باعث تخریب بافت مفصلی و درد شدید خواهد شد.
- شکستگیهای پیچیده اطراف زانو که امکان ترمیم طبیعی ندارند.
- از بین رفتن خونرسانی به سر استخوان و مرگ بافت استخوانی که به دلیل نکروز استخوان است.
- درد و محدودیت حرکتی که فعالیتهای روزمره بیمار را به شدت مختل کرده باشد.
کاندیدای مناسب برای جراحی تعویض مفصل زانو
تعویض مفصل زانو یکی از جراحیهای موفق در دنیا است اما قبل از انجام عمل دکتر آرش اریس بهترین متخصص ارتوپدی در رشت درمانهای غیرجراحی را توصیه میکند ولی اگر بعد از گذشت مدتی تاثیر گذار نباشد انجام جراحی پیشنهاد میشود. از جمله کاندیدای این عمل به شرح زیر است:
- افرادی که درد شدیدی را در ناحیه زانو حس میکنند.
- افرادی که دچار محدودیت حرکتی شدهاند.
- اشخاصی که زانویشان دچار بدشکلی شده است.
- اشخاصی که در همه حالت زانو درد هستند.
- افرادی که درمان غیرجراحی روی آنها تاثیری نداشته است.
آمادگیهای لازم قبل از عمل تعویض مفصل زانو
برای افزایش موفقیت جراحی و کاهش خطر عوارض، رعایت برخی آمادگیهای جسمی و روانی پیش از عمل بسیار ضروری است. در ادامه به مهمترین اقدامات پیش از جراحی شااره خواهیم کرد
✳️ انجام آزمایش خون، نوار قلب، عکسبرداری از قفسه سینه و ارزیابی وضعیت قلب و ریه برای بررسی سلامت بیمار
✳️ مشاوره با متخصص بیهوشی جهت بررسی شرایط بدنی و انتخاب نوع بیهوشی مناسب با توجه به سابقه بیمار.
✳️ تنظیم داروهای مصرفی مثل قطع یا تغییر داروهایی مثل رقیقکنندههای خون با نظر پزشک.
✳️ ترک سیگار و الکل حداقل دو هفته پیش از عمل برای کاهش خطر عفونت و بهبود سریعتر زخم.
✳️ کاهش وزن در صورت اضافهوزن جهت کاهش فشار روی مفصل جدید و بهبود روند درمان.
✳️ آمادهسازی خانه برای بعد از جراحی مثل برداشتن فرشهای لغزنده، نصب دستگیره در حمام و توالت، و آماده کردن صندلی مناسب.
✳️ افزایش آگاهی بیمار مثل دانستن مراحل جراحی، مراقبتهای پس از آن و مدت زمان بهبودی برای کاهش استرس و همکاری بهتر با تیم درمان.
نحوه انجام جراحی تعویض مفصل زانو
جراحی تعویض مفصل زانو تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی نخاعی انجام میشود و حدود ۱ تا ۲ ساعت زمان میبرد از مهمترین مراحل این عمل به شرح زیر است:
برش جراحی
جراح برای دسترسی به مفصل زانو، برشی به طول حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر در جلوی زانو ایجاد میکند. این برش از پوست و بافتهای زیرین عبور کرده و به مفصل میرسد. پس از باز شدن ناحیه، جراح ساختار مفصل را بررسی میکند، این مرحله پایهای برای شروع اقدامات اصلی جراحی است.
برداشتن سطوح آسیبدیده
بخشهای فرسوده یا تخریبشده غضروف و استخوان که در اثر آرتروز یا آسیب از بین رفتهاند، با ابزار دقیق جراحی برداشته میشوند. این کار باعث حذف منبع درد و التهاب میشود. جراح سطوح مفصلی را صاف و آماده قرارگیری پروتز میکند. در برخی موارد، کشکک زانو نیز تراش داده میشود یا جایگزین میگردد.
آمادهسازی استخوانها
سطوح استخوان ران و ساق با دقت تراش داده میشوند تا شکل و اندازهی مناسبی برای پروتز بهدست آید. این مرحله نقش مهمی در تطابق دقیق پروتز با استخوانها دارد توجه داشته باشید که تراش نامناسب باعث لقی یا درد پس از جراحی خواهد شد بنابراین، دقت در این مرحله بسیار حیاتی است. در مورد انواع پروتز زانو بیشتر بدانید.
نصب پروتز
پروتزهای فلزی و پلاستیکی به جای سطوح برداشتهشده قرار داده میشوند. اتصال آنها به استخوانها با استفاده از سیمان استخوانی یا روش بدون سیمان (فشاری) انجام میشود. این پروتزها نقش مفصل طبیعی را ایفا میکنند. پس از نصب کامل پروتز، جراح حرکت زانو را بررسی میکند تا مطمئن شود مفصل جدید بهدرستی خم و راست میشود.
بستن برش
پس از اطمینان از صحت نصب پروتز، جراح بافتهای اطراف مفصل را در جای خود قرار میدهد و برش را با بخیه میبندد. سپس یک پانسمان استریل روی زانو گذاشته میشود. در برخی موارد، برای خروج ترشحات اضافی، یک درن (لوله تخلیه) نیز کار گذاشته میشود. این مرحله پایان جراحی و شروع فرآیند بهبودی است.
بیشتر بخوانید: هزینه تعویض مفصل زانو در رشت

بهترین جراح تعویض مفصل زانو در رشت
اگر به دنبال یک جراح باتجربه و مطمئن برای تعویض مفصل زانو در رشت هستید، بدون شک دکتر آرش اریس یکی از بهترینها خواهد بود. ایشان متخصص ارتوپدی و دارای فلوشیپ فوق تخصصی جراحی مفصل زانو و لگن هستند و با سالها تجربه موفق در جراحیهای پیچیده، به یکی از گزینههای مورد اعتماد بیماران در استان گیلان تبدیل شدهاند.
دکتر اریس با بهرهگیری از تکنیکهای روز دنیا، به بیماران کمک میکند تا درد مزمن زانو را پشت سر گذاشته و دوباره به زندگی فعال و بدون محدودیت بازگردند. مهارت بالا، دقت در جراحی و پیگیری دقیق روند بهبودی، از ویژگیهایی است که بیماران در مراجعه به ایشان از آن یاد میکنند. برای دریافت نوبت مشاوره از ایشان با شماره ۰۱۳۳۲۱۳۵۰۲۵ تماس حاصل نمایید.
سوالات متداول
زمان بهبود کامل متغیر است و بستگی به پیشرفت فرد و نوع جراحی دارد. معمولاً در دورههای مختلف پس از جراحی به تدریج به فعالیتهای روزمره باز میگردید.
از مهم ترین مراقبت های بعد از تعویض مفصل زانو شامل مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک، مصرف داروهای مکمل با مشورت پزشک مانند ویتامینها و قرص آهن، انجام دقیق و به موقع حرکات ورزشی، تعویض به موقع بانداژ و … میشود.
در حالت کلی این جراحی هم می تواند خطرات و عوارضی را به همراه داشته باشید که با انتخاب یک پزشک با تجربه، انتخاب درست سایز و نوع پروتز می توان عوارض تعویض مفصل زانو را به حداقل رساند.
در نهایت…
جراحی تعویض مفصل زانو، راهحلی مؤثر برای بازگرداندن تحرک، کاهش دردهای مزمن و بهبود کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به آرتروز یا آسیب شدید مفصل است. با انتخاب جراح متخصص، رعایت مراقبتهای بعد از عمل و انجام فیزیوتراپی، بسیاری از بیماران میتوانند بدون محدودیت، فعالیتهای روزمره خود را از سر بگیرند و زندگی پرانرژیتری داشته باشند.