صدا دادن زانو بعد از عمل تعویض مفصل به عنوان یکی از عوارض جانبی طبیعی این جراحی به شمار میرود. در اکثر موارد این صدا به علت قسمتهای پلاستیکی یا فلزی مفصل زانو که در جراحی تعویض شدهاند مربوط است. همچنین ممکن است این صدا به علت حرکت تاندونها و عضلات شما که با ایمپلنت جدید زانوها تنظیم میشوند مربوط باشد. حرکاتی که ایجادکننده این صداها هستند شامل حرکات مفاصل و خم شدن زانو در طول پیادهروی میشود. معمولاً این صداها چند ماه پس از جراحی به طور کامل از بین میروند، زیرا طی این مدت بدن شما کاملاً به حرکات ایمپلنت عادت میکند.
علت صدا دادن زانو بعد از تعویض مفصل
بسیاری از افراد بعد از جراحی تعویض مفصل زانو با مشکل صدا دادن زانو مواجه میشوند. بر اساس تحقیقات و شواهد صورت گرفته به احتمال زیاد این صدا ناشی از کاربرد پلاستیک و فلز در مفصل تعویض شده است. در مفصل زانو فلز قرار داده میشود و معمولاً صدای ناشی از برخورد فلز و پلاستیک به یکدیگر موجب نگرانی افراد خواهد شد.
ایمپلنتی که تحت عنوان زانوی مصنوعی مورد استفاده قرار میگیرد، از دو قسمت پلاستیکی و دو قسمت فلزی تشکیل میشود. درگیر شدن قسمت انتهای فلزی استخوان ران پا با بالشتکی که در میان استخوان ران و درشت نی قرار گرفته و از جنس پلاستیک است یکی از اصلیترین عللی است که سبب تق تق زانو میگردد.
یکی دیگر از دلایل ایجاد این صدا پس از جراحی مفصل زانو نحوه عملکرد کاسه زانوی جدید است. این اتفاق به علت جدا شدن کاسه زانو هنگام تکان خوردن زانو و در حین دراز کردن پا اتفاق میافتد که طی این فرآیند ایمپلنت فلزی فمورال این صدا را ایجاد میکند. هنگام ثابت ایستادن بین سطح فلزی انتهای استخوان ران و سطح داخلی کاسه زانو مجدداً فاصله ایجاد میشود.
گاهی اوقات نیز این صدا مربوط به تاندونهایی است که با ایمپلنت جدید همردیف میشوند. در واقع سست شدن تاندونها و مقاومت پایین آنها در برابر ایمپلنت از دیگر دلایل این صدا است. لازم به ذکر است که اگر صدای تق تق زانو پس از گذشت مدت زمانی طولانی بعد از این جراحی ایجاد شود نشاندهنده لق شدن پروتز است.
آیا صدا دادن زانو بعد از تعویض مفصل طبیعی است؟
یکی از چالشهای افراد بعد از جراحی تعویض مفصل زانو، صدا دادن زانو است. بر اساس گزارشات منتشر شده توسط آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا اکثر افراد بعد از انجام جراحی تعویض مفصل زانو هنگام خم کردن زانوهای خود و یا راه رفتن صدای تق تق پلاستیک و فلز را شنیده و احساس میکنند.
بروز این اتفاق در ماههای اول بعد از جراحی امری کاملاً طبیعی است. این صدا به علت عادت نداشتن بدن به ایمپلنت ایجاد میگردد و به هیچ عنوان دور از انتظار نیست. بنابراین اگر شما عزیزان نیز با این مشکل مواجه شدهاید به هیچ عنوان نگران نباشید.
چه زمانی صدا دادن زانو نگرانکننده است؟
با گذشت مدتی از عمل تعویض مفصل زانو معمولاً سر و صدای ناشی از ایمپلنت نیز کاهش مییابد. اگر این سر و صدا به طور ناگهانی و بعد از چند سال اتفاق بیفتد علت آن میتواند شل شدن قطعات ایمپلنت باشد. در واقع این احتمال وجود دارد که بعد از گذشت چند سال ایمپلنتها دچار ساییدگی شده و همانند گذشته عملکرد اولیه را نداشته باشند.
به طور کلی اگر چه این صدا میتواند آزاردهنده باشد، اما مشکل جدی و خطرناکی نیست و به عنوان یک تهدید برای شخص به شمار نمیرود. با وجود این تفاسیر مسلم است که اگر بعد از گذشت چند سال شاهد چنین سر و صداهایی هستید لازم است که در اسرع وقت به بهترین متخصص ارتوپدی در رشت مراجعه کنید تا شرایط ایمپلنتهای زانوهای شما به طور کامل بررسی گردد.
آیا صدا دادن زانو باعث محدود شدن حرکت میشود؟
صدا دادن زانو بعد از عمل تعویض مفصل رابطه مستقیمی با محدودیت در حرکت دارد. همانطور که دریافتید این صدا به علت عدم هماهنگی مفاصل جدید با بافتهای زانو ایجاد میگردد و اجازه حرکت صحیح را به زانو نمیدهد. به علاوه التهاب در ناحیه زانو و ایجاد این صداها حرکت افراد را سختتر میکند.
ضعف عضلات اطراف زانو نیز موجب کاهش دامنه حرکتی بیماران میشود و مشکلات بیشتری را برای آنان به وجود میآورد. از همین روز در برخی موارد صدای زانو نشانهای از وجود موانع حرکتی بوده و به بررسی دقیقتر احتیاج دارد. رسیدگی به این علائم موجب افزایش کیفیت زندگی بیمار شده و به تسهیل فعالیتهای روزمره او کمک شایانی خواهد کرد.
راههای کاهش صداهای زانو پس از تعویض مفصل
به منظور کاهش صداهای زانو بعد از جراحی تعویض مفصل لازم است که تمرینات مناسبی را انجام دهید و به مراقبتهای بعد از تعویض مفصل زانو توجه داشته باشید. مهمترین راهکارهای کاهش این صداها شامل موارد زیر میگردد.
- انجام فیزیوتراپی موجب بهبود عملکرد مفاصل زانو و تقویت عضلات اطراف آن میشود. این تمرینات موجب تسریع روند بهبودی شما شده و صداهای زانو را کاهش میدهند.
- تمریناتی مانند پیادهروی ملایم، شنا و دوچرخهسواری فشار کمی را به زانو وارد میکنند و موجب تقویت عضلات اطراف زانو میشوند. بدین صورت بیمار بعد از جراحی تعویض مفصل زانو شاهد صداهای بسیار کمی خواهد بود.
- حفظ وزن در محدوده مناسب موجب کاهش فشار روی مفصل زانو خواهد شد. در واقع پیشگیری از چاقی خطر ایجاد صدای زانو را نیز کاهش میدهد.
- وسایل کمکی مانند عصا موجب کاهش فشار روی زانو شده و با توزیع یکنواخت فشار موجب پیشگیری از این صداها میشود.
- مصرف مواد غذایی سرشار از انواع مواد معدنی و ویتامین موجب کاهش صدای زانوها و بهبود مفاصل میشود. در حقیقت مواد مغذی موجب افزایش استقامت مفاصل و ترمیم بافتها میشوند.
- انجام فعالیتهای سنگین مانند ورزشهای پرفشار یا دویدن موجب آسیب به مفاصل زانو میشوند و صدا تولید میکنند. از همین رو باید برای انجام هر نوع فعالیتی با پزشک خود مشورت کنید.
- کمپرسهای سرد و گرم نیز التهابات را کاهش داده و موجب تسکین درد میشوند و در نهایت صدای زانوهای شما کاهش مییابد.
سوالات متداول صدا دادن زانو بعد از عمل تعویض مفصل
در اکثر موارد نیازی به جراحی مجدد نیست، اما در صورتی که صدای زانو به علت مشکلاتی جدیتر باشد و با روشهای غیرجراحی برطرف نشود بیمار به جراحی ترمیمی مجدد احتیاج دارد.
مدت زمان کاهش صدای تق تق زانو بعد از عمل تعویض مفصل در افراد متغیر بوده و به عوامل گوناگونی مانند سطح فعالیتهای فرد، وضعیت بافتها و نوع عمل بستگی دارد. در اکثر موارد این صداها پس از گذشت یک الی دو ماه کاهش مییابد.
بهترین اقدام در این راستا تقویت عضلات مفاصل زانو است.
در نهایت….
تعویض مفصل زانو روشی موثر برای درمان آرتروز و مشکلات ناشی از آن است. این جراحی نیز همانند سایر جراحیها عوارضی دارد که یکی از شایعترین آنها صدا دادن زانو است. مشکل صدا دادن زانو بعد از عمل تعویض مفصل با گذشت زمان برطرف میشود و امری کاملاً طبیعی است، اما در صورتی که با تورم و درد همراه باشد میبایست در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. معمولاً انتظار میرود که این عارضه با انجام تمرینات مناسب به مرور بهبود یابد، اما اگر پس از گذشت چند ماه هنوز هم با این مشکل مواجه هستید بهتر است با پزشکی متخصص مشورت نمایید.